Dzisiejszy temat, podobnie jak mój blog, związany jest z osobami starszymi. Otóż dowiedziałam się o bardzo ciekawym i potrzebnym projekcie dotyczącym osób po sześćdziesiątce.

Źródło: Komisja Europejska


Polska oraz Unia Europejska stoją obecnie przed wieloma wyzwaniami. To między innymi starzejące się społeczeństwo, feminizacja ubóstwa, migracja młodych do ośrodków miejskich i za granicę oraz wzrost średniej długości życia. W Polsce problem starzejącego się społeczeństwa postępuje znacznie szybciej niż w innych krajach Unii Europejskiej. Trudno jest sobie wyobrazić, że na obszarach wiejskich żyje ponad 15 mln osób, z czego ponad 2,1 mln to osoby 65+1. Prognozy mówią, że do 2035 r. liczba ta wzrośnie o 60%, a w 2050 roku aż 40% polskiego społeczeństwa będą stanowić osoby po 60. roku życia2. Problem ten wpłynie przede wszystkim na obraz polskiej wsi, gdzie coraz więcej starszych osób będzie potrzebować pomocy przy wykonywaniu codziennych czynności, takich jak zakupy czy wizyta u lekarza.

Źródło: Komisja Europejska

Obecna opieka społeczna na wsi, o ile w ogóle istnieje, polega na pomocy jednego opiekuna, który odwiedza kilku swoich podopiecznych w prywatnych domach. W takich przypadkach brakuje czasu na ważne aspekty życia tych ludzi, a mianowicie więzi społeczne i kontakt z drugim człowiekiem. Opiekun ma czas tylko na podstawowe sprawy. Problem dotyka szczególnie rodzin wielopokoleniowych. Mimo że starsi ludzie mieszkają z rodziną, czują się osamotnieni w ciągu dnia, gdy ich bliscy pracują. Na dodatek wiele młodych osób opuszcza wieś w poszukiwaniu pracy i wyjeżdża do większych miast lub zagranicę. Starsi ludzie zostają wtedy sami ze swoimi problemami, nie tylko zresztą zdrowotnymi , przez co czują się bardzo osamotnieni, co może prowadzić nawet do depresji.

Źródło: Komisja Europejska

Dowiedziałam się, że wychodząc naprzeciw tym problemom, Unia Europejska zdecydowała się objąć finansowaniem specjalny projekt – gospodarstwa opiekuńcze. To miejsce, gdzie świadczone są usługi społeczne w oparciu o zasoby tradycyjnego gospodarstwa. Projekt realizuje Kujawsko-Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Minikowie w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2014-2020. Wartość projektu to niecałe 4 mln PLN, z czego 85% środków pochodzi z funduszy unijnych.

Źródło: Komisja Europejska

Dzięki funduszom unijnym stworzono 14 gospodarstw opiekuńczych, które świadczą opiekę dzienną dla osób niesamodzielnych, czyli dla tych, które mają trudności w wykonywaniu co najmniej jednej podstawowej czynności dnia codziennego. Pierwszeństwo mają osoby samotne, objęte programem żywieniowym oraz osoby zagrożone ubóstwem. Gospodarstwa funkcjonują 5 dni w tygodniu, 8 godzin dziennie i muszą zapewnić pokój dziennego pobytu, pokój do odpoczynku i indywidualnych rozmów, łazienkę, toaletę, dostęp do kuchni lub aneksu kuchennego oraz miejsce do przebywania na świeżym powietrzu. Opieka prowadzona jest w grupach 4-8 osobowych.

Każde z gospodarstw ustala indywidualny plan zajęć. I tak podopieczni mogą wspólnie odbywać spacery, opiekować się zwierzętami i pomagać w różnych czynnościach. Tworzą także drobne rzeczy (DIY), układają puzzle, szydełkują, grają w gry planszowe, śpiewają, spędzają aktywnie czas na świeżym powietrzu. Mogą także wspólnie wyjeżdżać, np. do kina, teatru, muzeum, na wycieczki krajoznawcze, czy z wizytą do lekarza lub na zakupy. Część budżetu jest przeznaczana na zakup sprzętu do domowej rehabilitacji. Dodatkowo projekt zapewnia pomoc psychologiczną oraz prawną dla beneficjentów, zarówno dla seniorów, ich najbliższych, jak i opiekunów.

Źródło: Komisja Europejska

Każde z gospodarstw prowadzi 3 turnusy trwające po 6 miesięcy, a każdy turnus zapewnia opiekę 75 starszym osobom. Pierwszy turnus zaczął się w lutym tego roku, a zakończył 15 sierpnia.

Celem tego szlachetnego projektu jest przede wszystkim aktywizacja osób starszych na obszarach wiejskich, zapewnienie im dziennej opieki oraz zwalczanie samotności, izolacji i wykluczenia społecznego.

Dzięki temu uczestnicy projektu czują się znowu potrzebni i wartościowi oraz zaczynają wierzyć, że wciąż mogą wiele dać od siebie innym, co w efekcie podnosi ich samoocenę i ułatwia uczestnictwo w życiu społecznym. Co więcej, osoby te potrzebują siebie nawzajem. W każdą niedzielę czekają na poniedziałek – dzień w którym na nowo mogą spotkać się ze swoimi znajomymi w takim gospodarstwie.

Źródło: Komisja Europejska

Opiekunami projektu są zazwyczaj lokalni rolnicy lub ich bliscy oraz mieszkańcy regionu, którzy chcą zdobyć kwalifikacje zawodowe opiekuna. Przechodzą oni kurs dla opiekuna osób starszych i niepełnosprawnych, trwający 100 godzin (60% teoria, 40% praktyka). Dzięki temu rolnicy lub ich bliscy (żony, córki, rodzeństwo) mogą podjąć dodatkową pracę na umowę o pracę na pełen etat, wraz z pokryciem czynszu za wynajem infrastruktury pod pełnienie opieki. Moim zdaniem to świetny pomysł dla osób, które z różnych względów wycofują się z prac rolniczych.

Źródło: Komisja Europejska

To już drugi projekt gospodarstw opiekuńczych realizowany przez KPODR w Minikowie, który ściśle współpracuje z przedstawicielami Komisji Europejskiej oraz Ministerstwem Rolnictwa i Ministerstwem Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.  Za wzór posłużyły podobne gospodarstwa w Holandii. Może warto powielić taki pomysł w innych miejscach w Polsce, skoro przynosi tyle korzyści?

1 GUS, Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym. Stan w dniu 30 VI 2016, Warszawa 2016

2 GUS, Prognoza ludności na lata 2015-2050, Warszawa 2014

/wpis komercyjny/